2ο Φεστιβάλ Κιθάρας

Βιογραφία του Oscar Ghiglia (Livorno 13 Αυγούστου 1938 – Θεσσαλονίκη 3 Μαρτίου 2024)

Γεννημένος σε μια καλλιτεχνική οικογένεια – ο πατέρας και ο παππούς του ήταν και οι δύο φημισμένοι ζωγράφοι, ενώ η μητέρα του ήταν μια καταξιωμένη πιανίστα – ο Oscar Ghiglia έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα σε έναν δρόμο στρωμένο με πινέλα και χρώματα και έναν κόσμο δομημένο πάνω στην αρμονία και τη μελωδία.

Αν και η αρχική του επιλογή οδήγησε στη δημιουργία μερικών εκατοντάδων υδατογραφιών και αρκετών ελαιογραφιών, σύντομα συνειδητοποίησε ότι η μουσική ήταν ο δικός του δρόμος. Για αυτή την απόφαση ευχαριστούσε τον πατέρα του, ο οποίος μια μέρα τον έβαλε να ποζάρει για έναν πίνακα που απεικόνιζε έναν κιθαρίστα. Για τον σκοπό αυτό έπρεπε να κρατά την κιθάρα του πατέρα του, ο οποίος του έδειξε και πως να παίζει τις πρώτες του συγχορδίες. Αυτός ο πίνακας στάθηκε η αρχή μιας ζωής αφιερωμένης στη μουσική.

Αφού αποφοίτησε από το Conservatorio Santa Cecilia της Ρώμης, ο Oscar Ghiglia ξεκίνησε τη μαθητεία του δίπλα στον μεγάλο Δάσκαλο Andres Segovia, ο οποίος υπήρξε η σημαντικότερη επιρροή και πηγή έμπνευσής του στα χρόνια της διαμόρφωσής του. Αργότερα, ο Oscar Ghiglia «κληρονόμησε» την ένδοξη τάξη του Segovia στην Accademia Chigiana της Siena της Ιταλίας και διέδωσε τη δική του διδασκαλία και στις πέντε ηπείρους, παράλληλα με την καριέρα του ως εκτελεστής.

Ο Oscar Ghiglia ήταν υπερήφανος που ίδρυσε ισχυρούς θεσμούς διδασκαλίας της κιθάρας, όπως το Τμήμα Κιθάρας στο Aspen Music Festival (Colorado, ΗΠΑ) και στο Festival de Musique des Arcs (Γαλλία) και το “Incontri Chitarristici di Gargnano” (Ιταλία). Έχει επίσης διατελέσει καλλιτέχνης σε μόνιμη συνεργασία ή επισκέπτης καθηγητής σε ιδρύματα όπως τα Κονσερβατόρια του Cincinnati και του San Francisco, το Juilliard School, το Hartt School και το Northwestern University του Evanston, Illinois. Σε όλα αυτά τα κέντρα και αλλού, ο Ghiglia καλλιέργησε ταλέντα και διαμόρφωσε ή τελειοποίησε τη μουσική αντίληψη και ερμηνεία αμέτρητων νέων καλλιτεχνών.

Συνθέτες όπως οι Giampaolo Bracali και Franco Donatoni, μεταξύ άλλων, έχουν γράψει και αφιερώσει σημαντικά έργα στον Oscar Ghiglia.

Εκτός από την καριέρα του ως σολίστ, ο Oscar Ghiglia συνεργάστηκε και ηχογράφησε με τέτοια ονόματα καλλιτεχνών όπως οι τραγουδιστές Victoria de Los Angeles, Jan de Gaetani, Gerald English, John Mc Collum· φλαουτίστες όπως οι Jean Pierre Rampal, Julius Baker· σύνολα όπως τα Juilliard String Quartet, Emerson String Quartet, Cleveland String Quartet, Quartetto d’archi di Venezia, Tokyo String Quartet· βιολονίστες όπως οι Salvatore Accardo, Giuliano Carmignola, Franco Gulli, Regis Pasquier· βιολίστες όπως οι Yuri Bashmet, Pinchas Zuckerman, Bruno Giuranna· τσελίστες όπως οι Laszlo Varga, Klaus Adam· κιθαρίστες όπως οι Eliot Fisk, Shin-Ichi Fukuda, Έλενα Παπανδρέου κ.ά. Ο Oscar Ghiglia υπήρξε ιδρυτικό μέλος του International Classic Guitar Quartet (υπόλοιπα μέλη του σε διαφορετικές εποχές ήταν οι: Benjamin Bunch, Osamu Koga, Anders Miolin, Stephan Schmidt, Andreas von Wangenheim).

Μετά το CD του "Manuel Ponce, Guitar music", η δισκογραφική "Stradivarius" κυκλοφόρησε ένα CD με έργα για λαούτο του J.S. Bach, ενώ το 2011 η "Guitar Music Collection" κυκλοφόρησε ένα DVD ηχογραφημένο στη Siena με έργα των M.M. Ponce, J.S. Bach, F. Sor και M. de Falla.

Μετά τη συνταξιοδότησή του από τη Βασιλεία της Ελβετίας, όπου διετέλεσε καθηγητής κιθάρας στη Musik-Akademie der Stadt Basel από το 1983 έως το 2005, συνέχισε να παραδίδει master classes στην Ελλάδα, την Ιταλία και τις Η.Π.Α. μέχρι τον θάνατό του.

Τον Ιούνιο του 2008, μια ομάδα πρώην μαθητών του γιόρτασε τα 70ά γενέθλια του Oscar Ghiglia σε ένα φεστιβάλ που πραγματοποιήθηκε στο Mannes School of Music της Νέας Υόρκης, με συναυλίες, διαλέξεις και master-classes, με τίτλο “THE GHIGLIA LEGACY”.

Ανάλογοι εορτασμοί πραγματοποιήθηκαν το 2009 στην Ithaca, N.Y., καθώς και στην Taiwan για τα 80ά του γενέθλια (2018).

Ιδρυτής του International Guitar Competition of Gargnano (Italy), ο Oscar Ghiglia έχει να επιδείξει έναν πολύ μεγάλο αριθμό μαθητών του που έχουν κερδίσει πρώτα βραβεία σε διαγωνισμούς ανά τον κόσμο.

Προς τιμήν του γυρίστηκε το ντοκιμαντέρ “La Lezione di Oscar” που σκηνοθέτησε ο Salvo Cuccia καθώς επίσης η αυτοβιογραφία του γράφτηκε σε συνεργασία με τον Antonin Vercellino και κυκλοφόρησε στα Γαλλικά και τα Ιταλικά.

Το 2006 παντρεύτηκε την Έλενα Παπανδρέου με την οποία εγκαταστάθηκε αρχικά στην Αθήνα και από το 2010 στη Θεσσαλονίκη, όπου έζησε έως τον θάνατό του.

Γεννημένος στις 28 Αυγούστου 2000, ο Θοδωρής Θεοδωρούδης, σπούδασε κιθάρα με την Έλενα Παπανδρέου από την ηλικία των 8 ετών. Πήρε το δίπλωμά του το 2017 στο Ωδείο Ωρίων και συνέχισε τις σπουδές του στο τμήμα Μ.Ε.Τ. του πανεπιστημίου Μακεδονίας, με την ίδια καθηγήτρια, στην ειδίκευση κιθάρας. Παράλληλα με την κιθάρα, σπούδασε ανώτερα θεωρητικά με τον Ηλία Νικολαΐδη, με τον οποίο πήρε δίπλωμα σύνθεσης το 2025.

Εκτός από τις σπουδές του, έχει συμμετάσχει σε σεμινάρια κιθάρας ως ενεργό μέλος με καταξιωμένους σολίστ, όπως: Oscar Ghiglia, Roland Dyens, Gabriel Bianco, Marco Tamayo, Suzanna Prieto, Jerry Willard, Ευάγγελο Ασημακόπουλο και Αλέξη Μουζουράκη.

Έχει αποσπάσει 15 βραβεία, σε διεθνείς και πανελλήνιους διαγωνισμούς κιθάρας, εκ των οποίων 8 πρώτα. Μερικά από τα σημαντικότερα είναι:

• 1ο βραβείο στον Διεθνή Διαγωνισμό Nikita Koshkin για νέους κιθαριστές (2021)

• 1ο βραβείο στο Διαγωνισμό του Φεστιβάλ Πάτρας (2019)

• 2ο βραβείο στο Διεθνή Διαγωνισμό της Αμβέρσας του Βελγίου (2021)

• 2ο βραβείο στο Διεθνή Διαγωνισμό Incontri Chitarristici di Gargnano της Ιταλίας (2017).

Παράλληλα με την κιθάρα, έχει διακριθεί και στους παρακάτω διαγωνισμούς σύνθεσης:

• An Art Artistry (Ελλάδα 2017), με το έργο “The Sky Wasn’t” για σόλο κιθάρα

• Dutch Guitar Foundation (Ολλανδία 2022), με το έργο “Images from a Sea” για σόλο κιθάρα (“Siccas” special prize)

• 9ος διαγωνισμός σύνθεσης “Δημήτρης Δραγατάκης (Ελλάδα 2022), με το έργο του “The Chase” για σόλο βιόλα (3ο βραβείο)

• 1ος διαγωνισμός σύνθεσης Ωδείου Πατρών, με το έργο του “Inroad” για βιολί και κρουστά

• 2ος διαγωνισμός σύνθεσης “Αναμόχλευσις”, με το έργο του “Frost” για κουαρτέτο εγχόρδων (2ο βραβείο).

Συνθέσεις του έχουν εκτελέσει καταξιωμένοι σολίστ όπως η Kristina Varlid, η Emilie Fend, ο Φώτης Κουτσοθόδωρος, η Σμαρώ Γρηγοριάδου (κιθάρα), ο Δημήτρης Δημάκης (ακορντεόν), η Λευκή Κολοβού (τσέλο), η Patricia Arenas Menendez (πιάνο), το κουαρτέτο εγχόρδων L’Anima κ.ά.

Έχει δώσει ρεσιτάλ σε πολλές ελληνικές πόλεις μεταξύ των οποίων στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τη Χαλκίδα και τα Χανιά, στα πλαίσια φεστιβάλ κιθάρας όπως αυτό της Πάτρας (2017 & 2022), των Γιορτών Κιθάρας (2018 & 2019) και του Παλαιού Φαλήρου (2018).

Επελέγη από το Σύλλογο Φίλων της Μουσικής Θεσσαλονίκης για να συμμετάσχει σε συναυλία του κύκλου συναυλιών ''Τα Νέα Ταλέντα της Κλασικής Μουσικής'' στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης τον Ιανουάριο του 2019.

Τέλος, συμμετείχε, μαζί με άλλους νέους κιθαριστές, σε συναυλία στα πλαίσια του Art Campus στην αίθουσα ''Δημήτρης Μητρόπουλος'' στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το Νοέμβριο του 2019.

Η Έλενα Παπανδρέου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 7 Μαρτίου 1966. Σπούδασε κιθάρα με  τον Βαγγέλη Μπουντούνη (με τον οποίο πήρε το δίπλωμά της το 1985 από το Εθνικό Ωδείο με Αριστείο) και με τον Oscar Ghiglia. Με υποτροφία του Βρετανικού Συμβουλίου, σπούδασε για ένα χρόνο με τον Gordon Crosskey στο Royal Northern College of Music της Αγγλίας, απ’ όπου πήρε το Diploma in Advanced Studies in Musical Performance το 1986. Έπαιξε επίσης σε σεμινάρια των Alirio Diaz, Julian Bream, Leo Brouwer και Ruggero Chiesa.  
Έχει κερδίσει το Πρώτο Βραβείο σε τρεις Διεθνείς Διαγωνισμούς, “Μαρία Κάλλας” (Αθήνα), “Gargnano” (Ιταλία),  “Alesssandria” (Ιταλία) και το Δεύτερο  Βραβείο στο Διαγωνισμό του Guitar Foundation of America. Στον ίδιο διαγωνισμό της απονεμήθηκε και το Βραβείο “NAXOS”, που της έδωσε την ευκαιρία να ηχογραφήσει για την ομώνυμη εταιρία δύο CD. Από το 2001 συνεργάζεται με την Σουηδική εταιρία BIS με την οποία ήδη ηχογράφησε τέσσερα CD με έργα Roland Dyens, Nikita Koshkin, Μάνου Χατζιδάκι και Leo Brouwer, ενώ στο ενεργητικό της έχει και άλλους πέντε προσωπικούς δίσκους. To 1992 τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το Βραβείο “Σπύρου Μοτσενίγου”, μια ξεχωριστή διάκριση που απονέμεται σε έναν σημαντικό μουσικό ερμηνευτή κάθε δύο χρόνια. Η Έλενα Παπανδρέου έχει εμφανιστεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τη Βενεζουέλα, το Πουέρτο Ρίκο, την Βραζιλία, το Μεξικό, την Κολομβία, την Κίνα, την Ταϊβάν,την Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Στο πλαίσιο του προγράμματος “Rising Stars” του “Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αιθουσών Συναυλιών”, έδωσε ρεσιτάλ σε μερικές από τις σημαντικότερες αίθουσες της Ευρώπης, Vienna Musikverein, Koelner Philharmonie, Birmingham Symphony Hall και Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Επίσης έχει παίξει στην αίθουσα Tchaikovsky της Μόσχας και στο Queen Elisabeth Hall του Λονδίνου. Παίζει συχνά στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 1998 έκανε το ντεμπούτο της στο Carnegie Hall της Νέας Υόρκης. Έχει συνεργαστεί με πολύ σημαντικούς μουσικούς, μεταξύ των οποίων τους κιθαριστές Oscar Ghiglia, Alirio Diaz, Roland Dyens, Nikita Koshkin, Βαγγέλη Μπουντούνη, τον βιολονίστα Λεωνίδα Καβάκο και τον βιολοντσελίστα Leonid Gorokhov. Έχει παίξει ως σολίστ με τις Κρατικές Ορχήστρες Αθηνών και Θεσσαλονίκης, την Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, την Ορχήστρα των Χρωμάτων, την Ορχήστρα της Πάτρας, την Ορχήστρα της Alessandria στην Ιταλία, την Ορχήστρα Δωματίου της Κωνσταντινούπολης, τη Φιλαρμονική του Βουκουρεστίου, τη Συμφωνική Ορχήστρα της Σιγκαπούρης, την ορχήστρα ESMDM του Monterrey στο Μεξικό και με μαέστρους όπως ο Daniele Gatti, ο Lan Shui, ο Paul Chiang, ο Cristian Mandeal, ο Μίλτος Λογιάδης, ο Βασίλης Χριστόπουλος κ.ά. Ρεσιτάλ της έχουν ηχογραφηθεί από την Ελληνική Τηλεόραση και το Ραδιόφωνο, το Radio France, την Deutsche Welle και την Τουρκική Τηλεόραση. Η Έλενα Παπανδρέου είναι Καθηγήτρια στο τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Από το 2007 διδάσκει κάθε χρόνο μαζί με τον Oscar Ghiglia στα καλοκαιρινά σεμινάρια “Incontri Chitarristici di Gargnano” της Ιταλίας.  Έργα τους της έχουν αφιερώσει ο Leo Brouwer, ο Roland Dyens, ο Nikita Koshkin (μεταξύ άλλων, ένα κοντσέρτο για κιθάρα και ορχήστρα), ο Νίκος Μαμαγκάκης (μεταξύ άλλων, ένα κοντσέρτο για κιθάρα και ορχήστρα), ο Γιώργος Κουμεντάκης, ο Βαγγέλης Μπουντούνης κ.ά.  Για τις ερμηνείες της έχει αποσπάσει επαινετικά σχόλια από σημαντικούς ανθρώπους της μουσικής και ενθουσιώδεις κριτικές στον Τύπο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Ο Leo Brouwer είπε γι’ αυτήν: "Αν θέλετε ν’ ακούσετε μουσική ερμηνεία εξαιρετικά υψηλού επιπέδου, με ποιητική τελειότητα, τότε πρέπει ν’ ακούσετε την Έλενα Παπανδρέου" και το 2020 της αφιέρωσε το έργο του “Preludio de la Nostalgia”. Η Washington Post τη χαρακτήρισε "ποιήτρια της κιθάρας" και η εφημερίδα Τα Νέα έγραψε γι’ αυτήν: "Τώρα βλέπουμε την Έλενα Παπανδρέου ανάμεσα στους πολύ μεγάλους ερμηνευτές. H κριτική σιωπά … όταν αρχίζει η Mουσική."

Ο Ορέστης Καλαμπαλίκης είναι κιθαριστής και συνθέτης με έδρα το Παρίσι. Οι συνθέσεις του συνδυάζουν τις επιρροές της ελληνικής παράδοσης, της χώρας καταγωγής του, με τη δυτική μουσική γλώσσα και τις κλασικές φόρμες. Στη συνεχή αναζήτησή του για νέους τρόπους έκφρασης, εισάγει διαρκώς νέες τεχνικές και μεθόδους παιξίματος για την κιθάρα. Ο ίδιος ερμηνεύει τα έργα του σε συναυλίες, ενώ παράλληλα τα εμπιστεύεται σε καταξιωμένους σολίστ και μουσικά σύνολα. Επίσης, συνθέτει μουσική για το θέατρο.

Μετά τις σπουδές του στη θεωρία της μουσικής και την κιθάρα στο Εθνικό Ωδείο (τάξη Γιάννη Πετρίδη), ο Ορέστης Καλαμπαλίκης έλαβε το Δίπλωμά του το 2004. Την επόμενη χρονιά έγινε δεκτός στο Conservatoire National Superieur de Musique et de danse de Paris (CNSMDP) στην τάξη του Roland Dyens, από όπου αποφοίτησε με Δίπλωμα Σολίστ το 2009. Σπούδασε επίσης σύνθεση με τον Bernard Cavanna και διεύθυνση ορχήστρας με τον Henri-Claude Fantapié.

Το 2021 ανακηρύχθηκε κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (Master 2) στη Μουσική και Ηχητική Δημιουργία από το Πανεπιστήμιο Paris-VIII, όπου ειδικεύτηκε στη μουσική για την εικόνα, καθώς και στη σύγχρονη σύνθεση με τον José Manuel Lopez Lopez.

Διακρίσεις και Βραβεία

Η ερμηνευτική πορεία του Ορέστη Καλαμπαλίκη έχει βραβευτεί σε διάφορους διεθνείς διαγωνισμούς:

1ο βραβείο του Ωδείου Φίλιππος Νάκας-Πάτρα (2006). 1ο βραβείο στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Βέροιας (2006). 1ο βραβείο στον Διαγωνισμό του Fontenay-sous-Bois (2007). 2ο βραβείο στο Ivor Mairants Guitar Award (2006).

Έχει επίσης διακριθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς ως συνθέτης: στον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Κιθάρας στο Νόβι Σαντ της Σερβίας (2012), στις «Ημέρες Κιθάρας Λυκίας» (Lycia Guitar Days) στην Αττάλεια της Τουρκίας (2014), και στις «Ημέρες Κιθάρας Nilufer» στην Προύσα της Τουρκίας (2015).

Συνεργασίες και Δραστηριότητα

Παράλληλα με τη σόλο καριέρα του, συνεργάζεται συχνά με άλλους καλλιτέχνες σε ποικίλα σχήματα, καθώς και με τραγουδίστριες όπως η Κυβέλη Καστοριάδη, η Mashal Arman ή η Σοφία Αβραμίδου.

Στον τομέα του θεάτρου, έχει συμμετάσχει ως συνθέτης και ερμηνευτής σε παραγωγές της ομάδας RL για τις παραστάσεις «Iliade Brisée» της Laurence Campet και «La promesse du Papillon» του Damien Luce, καθώς και με την ομάδα Strates στην παράσταση «IBSEN-The last offer», η οποία έλαβε την υποτροφία του Ινστιτούτου Ίψεν.

Ως μέλος του συλλόγου «Roland Dyens in the sky», πραγματοποιεί από το 2019 διεθνή σεμινάρια πάνω στη μουσική του Roland Dyens, σε συνεργασία με τους Laurent Blanquart ή Jean Marc-Zwellenreuther. Από το 2018, ανήκει στη συντακτική ομάδα του περιοδικού Guitare Classique Magazine, έχοντας την ευθύνη της στήλης μουσικής ανάλυσης.

Τα έργα του κυκλοφορούν από τους εκδοτικούς οίκους Productions d'Oz, Lemoine και Παπαγρηγορίου-Νάκας.

Ο Μηνάς Τζαγκουρνισάκης είναι ιατρός νευρολόγος. Εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης από το 1987 έως το 1994 αρχικά στον Τομέα Βασικών Επιστημών (εργαστήριο Φυσιολογίας) ως ερευνητής και κατόπιν στον Τομέα Νευρολογίας-Αισθητηρίων Οργάνων ως διδάσκων. Από το 1994 έως το 2023 παρείχε κλινικό έργο στην Νευρολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου. Στο ερευνητικό του έργο περιλαμβάνονται μελέτες πάνω στα νευρικά κυκλώματα μεταβίβασης πληροφορίας στα βασικά γάγγλια με την μέθοδο τής αυτοραδιογραφίας καθώς επίσης και μελέτες σπανίων κληρονομικών νευρολογικών νοσημάτων που απαντώνται στην Κρήτη οι οποίες έχουν δημοσιευτεί σε ξενόγλωσσα επιστημονικά περιοδικά. Η στενή σχέση του με την μουσική άρχισε στην εφηβική ηλικία που παρακολούθησε μαθήματα κλασσικής κιθάρας με δάσκαλο τον Νίκο Φρουδαράκη. Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον του έχει στραφεί στην κατανόηση των νευροβιολογικών μηχανισμών αντίληψης τής τέχνης (νευροαισθητική).